Risicomanagement

Wij willen onze klanten te allen tijde toegang bieden tot betrouwbare, veilige en betaalbare energie, zonder dat onverwachte verstoringen leiden tot discontinuïteit van onze organisatie, aantasting van onze dienstverlening of schade aan mens, milieu of maatschappij. Onze risicobeheersing is erop gericht economische en ecologische schade te voorkomen, het welzijn van medewerkers en derden te borgen en onze maatschappelijke verantwoordelijkheid waar te maken.

De energietransitie, digitalisering, geopolitieke ontwikkelingen en toenemende maatschappelijke verwachtingen veranderen het risicoprofiel van onze activiteiten. Juva anticipeert actief op deze ontwikkelingen, zodat wij de impact ervan kunnen dragen en onze strategische doelstellingen kunnen realiseren.

N.V. Juva is een netwerkbedrijf waarvan een groot deel van de activiteiten gereguleerd is. De aandeelhouders zijn de gemeenten Westland en Midden-Delfland. De beschikbaarheid van energie is cruciaal voor onze klanten en voor de regionale economie. Deze factoren leiden tot een lage risicobereidheid ten aanzien van continuïteit, veiligheid en compliance. Binnen dat kader maken wij weloverwogen keuzes om investeringen, innovatie en uitvoeringskracht mogelijk te maken.

Bij de beoordeling en weging van onze risico’s hanteren wij onder meer de volgende categorieën: continuïteit van de organisatie, compliance (inclusief fraude), privacy en security, goed werkgeverschap, veiligheid, duurzaamheid & energietransitie, financieel-economische continuïteit en reputatie & maatschappelijk vertrouwen.

Risicobeleid en ERM-raamwerk

Ons risicomanagement is ingericht volgens een Enterprise Risk Management (ERM)-raamwerk, gebaseerd op het standaard risicomanagementproces conform ISO 31000. Risicomanagement is integraal onderdeel van onze strategische richting, target setting en business planning.

Het proces bestaat uit vier vaste stappen:

• Identificeren – Inventarisatie van risico’s binnen bedrijfsonderdelen, projecten en processen.

• Beoordelen – Wegen van impact, waarschijnlijkheid en beheersingsniveau, mede in relatie tot onze risicobereidheid.

• Beheersen – Vaststellen en implementeren van mitigerende maatregelen en verbeteracties.

• Rapporteren en monitoren – Periodieke bespreking in het Directieteam en rapportage aan de Raad van Commissarissen.

Strategische risico’s worden groepsbreed geconsolideerd tot een beperkte set van de belangrijkste risico’s. De identificatie start binnen de bedrijfsonderdelen en stafafdelingen, waar risico’s worden geïnventariseerd in samenhang met doelstellingen, projecten en ontwikkelingen in de externe omgeving. Deze risico’s worden beoordeeld op impact, waarschijnlijkheid en mate van beheersing, mede in relatie tot de vastgestelde risicobereidheid van Juva.

De geconsolideerde strategische risico’s worden besproken in het Directieteam en periodiek gerapporteerd aan de Raad van Commissarissen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de huidige situatie, maar ook naar trendontwikkelingen en potentiële escalaties. Op basis van deze beoordeling worden prioriteiten vastgesteld en waar nodig aanvullende beheersmaatregelen of verbeteracties geformuleerd.

Tactische risico’s beïnvloeden de bedrijfsvoering op middellange termijn en worden binnen de bedrijfsonderdelen gemonitord in relatie tot programmadoelstellingen, investeringsagenda en veranderopgaven. Operationele risico’s zijn gekoppeld aan processen, projecten en assets en worden beheerst via interne controles, KPI’s, audits en periodieke evaluaties.

Binnen Juva werken wij met risico-ambassadeurs. Dit zijn aangewezen verantwoordelijken binnen de organisatie die eigenaarschap dragen voor specifieke strategische risicodomeinen. Zij signaleren relevante ontwikkelingen, bewaken de voortgang van mitigerende maatregelen en zorgen ervoor dat risico’s tijdig worden geactualiseerd in het ERM-overzicht. De risico-ambassadeurs vormen daarmee de verbindende schakel tussen de operationele praktijk en de strategische besluitvorming.

Met tussentijdse monitoring, periodieke voortgangsrapportages en een jaarlijkse herijking in samenhang met de business planning cyclus zorgen wij ervoor dat zowel risico’s als beheersmaatregelen actueel blijven en aansluiten bij veranderende omstandigheden. Risicomanagement is daarmee geen statisch overzicht, maar een dynamisch onderdeel van onze sturing en governance.

Strategische risico’s

Factoren die op termijn een risico vormen voor het voortbestaan van de organisatie, de continuïteit van de dienstverlening of het maatschappelijk vertrouwen, worden aangemerkt als strategische risico’s. Direct ingrijpen is niet altijd noodzakelijk, maar trendbewaking en voorbereid zijn op escalatie zijn essentieel.

In 2025 is het risicomanagementsysteem van Juva opnieuw vastgesteld. Daarbij is de beoordelingsmethodiek vernieuwd. Deze aanpak wordt de komende periode verder doorontwikkeld, zodat het systeem steeds beter aansluit bij veranderende omstandigheden en nieuwe inzichten binnen risicomanagement.

A. Voorzien in de (toekomstige) energiebehoefte

Door sterke groei in elektrificatie, opwek en warmtetransitie kan netcapaciteit of uitvoeringssnelheid achterblijven bij de energiebehoefte.

Mitigerende maatregelen: tijdige netverzwaring, optimalisatie van bestaande assets, inzet van flexibiliteit en congestiemanagement, scenario- en capaciteitsmodellering, samenwerking met ketenpartners.

Beoordeling: Top
De kans dat dit risico zich voordoet, wordt als hoog ingeschat, terwijl de impact zeer groot kan zijn. Door de mogelijke systeemimpact van onvoldoende netcapaciteit wordt het restrisico als top beoordeeld.

B. Fysieke en digitale weerbaarheid

Verstoring of uitval van energievoorziening door fysieke of digitale dreigingen.

Mitigerende maatregelen: redundantie, monitoring, incidentoefeningen, informatiebeveiligingsbeleid, security awareness, integratie van OT in assetmanagement.

Beoordeling: Top
Voor de beoordeling is het risico opgesplitst, maar strategisch samengevoegd. De kans op digitale verstoringen wordt hoger ingeschat dan de kans op fysieke verstoringen. De impact van een grootschalige verstoring, zowel fysiek als digitaal, wordt als zeer hoog ingeschat.

C. Wet- en regelgeving

Aanscherpende regelgeving kan strategische wendbaarheid beperken.

Mitigerende maatregelen: proactieve compliance, lobby en samenwerking via brancheorganisaties, tijdige implementatie van nieuwe verplichtingen (o.a. NIS2), transparante verantwoording.

Beoordeling: Hoog
De kans dat dit risico zich voordoet, wordt als hoog ingeschat. De impact wordt als hoog beoordeeld, omdat nieuwe regelgeving de strategische wendbaarheid kan beperken en extra verplichtingen met zich mee kan brengen.

D. Materiaal- en ketenschaarste

Internationale en geopolitieke spanningen kunnen de beschikbaarheid van kritieke componenten en uitvoeringscapaciteit beperken.

Mitigerende maatregelen: standaardisatie, strategische voorraden, meerjarige contracten, branchebrede samenwerking.

Beoordeling: Hoog
Het risico wordt ingeschat met een hoge kans en een hoge impact voor de huidige situatie. De kans wordt als reëel beschouwd door toenemende geopolitieke instabiliteit. Hoewel de impact momenteel beperkt is, kan deze in de toekomst toenemen.

E. Organisatiekracht

Schaarste aan goed technisch personeel en organisatorisch verandervermogen kan de realisatie van de energiebehoefte vertragen.

Mitigerende maatregelen: strategische personeelsplanning, opleiden en binden van medewerkers, samenwerking met aannemers en branche, versterken leiderschap en organisatieontwikkeling.

Beoordeling: Hoog
Het risico wordt beoordeeld met een zeer hoge kans en een middel impact. De organisatie wordt beschreven als wendbaar. Tegelijkertijd kan deze ‘brandweermentaliteit’ een nadeel zijn: er moet eerst een crisis ontstaan, voordat structurele beweging plaatsvindt. Vooral bij grote automatiseringsvraagstukken kan de kleinschaligheid van de organisatie een nadeel zijn.

F. Veiligheid

Onveilige situaties die kunnen leiden tot ongevallen met medewerkers of omstanders.

Mitigerende maatregelen: veiligheidsbeleid en procedures, opleiding en training van medewerkers, toezicht op veilig werken en analyse van incidenten.

Beoordeling: Matig
Het wordt primair als een operationeel risico gezien waarop al veel mitigerende maatregelen zijn genomen. De kans op een ernstig incident wordt als middel ingeschat. De impact van een incident met ernstig letsel of dodelijke afloop is ingeschat op hoog.

G. Maatschappelijk vertrouwen

Niet-integer handelen, aanhoudende congestie en stijgende tarieven leiden tot politiek en maatschappelijk verlies van vertrouwen, waardoor de regulatoire en maatschappelijke ruimte voor de investeringsopgave afneemt.

Mitigerende maatregelen: transparante communicatie, stakeholderdialoog, zorgvuldig verwachtingsmanagement en zichtbaar maatschappelijk verantwoord handelen.

Beoordeling: Matig
De kans op dit risico wordt ingeschat als hoog en de impact als middel. Hoewel het de uitvoering kan bemoeilijken, wordt de directe impact op de kernactiviteiten als relatief beperkt gezien, tenzij het imago ernstig beschadigd raakt.

H. Strategische wendbaarheid en samenwerkingsvermogen

Onvoldoende afstemming in de landelijke en regionale keten waardoor het resultaat in de keten wordt beperkt.

Mitigerende maatregelen: actieve rol in regionale energiestrategieën, samenwerking met TenneT, gemeenten en marktpartijen, gezamenlijke investeringsplanning.

Beoordeling: Matig
De discussie levert verschillende perspectieven op. Enerzijds wordt de impact als potentieel zeer hoog gezien (vergelijkbaar met risico A). Anderzijds wordt het gezien als een kans. De uiteindelijke inschatting neigt naar een middel kans en een hoge impact. Het gaat vooral om integraal plannen en bestuurlijk beïnvloeden, om te voorkomen dat plannen van anderen de eigen doelstellingen in de weg staan.

I. Financierbaarheid

Energiediefstal, stijgende investeringsvolumes en renteontwikkelingen kunnen druk zetten op financiële ruimte en rendement.

Mitigerende maatregelen: meerjarige financiële planning, optimalisatie van CAPEX/OPEX (TOTEX-benadering), kostenbeheersing en actieve dialoog met toezichthouder en aandeelhouders.

Beoordeling: Matig
Op dit moment wordt het risico ingeschat met een middel kans en middel impact. Als relatief kleine speler is financiering aantrekken complexer, maar de kasstromen worden als sterk beschouwd.

J. Klimaatadaptatie en verduurzaming

Extreme weersomstandigheden en versnelling van de energietransitie kunnen leiden tot fysieke en transitierisico’s.

Mitigerende maatregelen: klimaatadaptieve netontwerpen, scenarioanalyses, versterking van netstructuur en regionale samenwerking.

Beoordeling: Matig
Dit risico omvat twee elementen. Ten eerste de noodzaak tot ‘klimaatadaptatie’: de organisatie moet zich aanpassen aan de fysieke gevolgen van klimaatverandering, zoals extreme weersomstandigheden die de infrastructuur kunnen aantasten. Dit is een verplichting vanuit o.a. de CER. Ten tweede de uitdaging van ‘verduurzaming’: de organisatie moet zelf duurzaam opereren. De energietransitie zelf, die als aanjager fungeert voor veel andere risico’s, wordt hier bewust buiten gelaten.